۱۴۰۵-۰۳-۲۷ 
۱۰:۲۳ 
اشتراک گذاری شاید شما نیز در زمره افرادی باشید که در تکاپوی فروش صندوقهای طلا و خرید سهام هستند. علیرغم وقوع جنگ و خسارتهای وارده به برخی از شرکتهای بورسی، در کمال تعجب مشاهده میشود که از زمان بازگشایی بازار سهام در تاریخ ۲۹ اردیبهشتماه تاکنون، این بازار با اختلاف معناداری برنده رقابت با سایر بازارها بوده است؛ بهنحویکه توانسته در مدتزمانی کوتاه، بازدهی بیش از ۳۰ درصد را به ثبت برساند. در شرایطی که صندوق طلا با درجا زدن و حتی بازدهی منفی مواجه شدهاند، تعداد سهامی که بازدهیهای بالای ۵۰ درصد داشتهاند، در بازار کم نیست. این روند در حالی ادامه دارد که تب خرید سهام همچنان بالا است و حجم نقدینگی قابلتوجه و چند هزار میلیارد تومانی در صفهای خرید، منتظر ورود به بازار هستند.
دلیل اصلی رالی صعودی اخیر در بازار بورس چیست؟
برای پاسخ به این پرسش که «شاخص کل تا کجا رشد خواهد کرد؟» و ارزیابی اینکه آیا اکنون زمان مناسبی برای تبدیل طلاهای بدون بازده به سهام است یا خیر، باید به پیشینه بازار توجه کنیم. پیش از بروز تنشهای نظامی، یعنی در بهمنماه سال گذشته، سهام بهشدت ارزان و زیر ارزش ذاتی خود معامله میشد؛ بهطوریکه تعداد شرکتهایی با نسبت P/E فورارد (Forward) کمتر از ۳ مرتبه، بسیار زیاد بود. با این حال، به دلیل فضای ملتهب حاکم بر کشور (ناآرامیهای داخلی و سایه خطر جنگ)، سرمایهگذاران حاضر به پذیرش ریسک و ورود به بازار سهام نبودند. در نتیجه، بازار حتی پیش از آغاز جنگ نیز اصلاح قیمتی قابلتوجهی را تجربه کرده بود. بنابراین، بخش عمدهای از رالی صعودی اخیر، در واقع جبران عقبماندگیهای گذشته در سایه ایجاد آرامش نسبی در فضای سیاسی و فاصلهگرفتن از خطر جنگ فراگیر است.
آیا در شرایط تورمی فعلی، تخصیص سرمایه بیشتر به سهام منطقی است؟
نکته حائز اهمیت دیگر، فضای بهشدت تورمی حاکم بر اقتصاد کشور است. در چنین شرایطی، رشد قیمت تمامی کالاها و داراییها از جمله سهام، امری کاملاً طبیعی است. پیشتازی مقطعی بازار سهام در این روزها به این دلیل است که سایر بازارهای مالی پیشتر رشد خود را انجام دادهاند و بورس به عنوان یک بازار عقبمانده تلقی میشود. با وجود اینکه کلیت بازار سهام همچنان گران ارزیابی نمیشود و در این بستر تورمی هنوز پتانسیل رشد قیمتها وجود دارد، اما افزایش سهم این دارایی در سبد سرمایهگذاری نیازمند احتیاط است. میزان این احتیاط نیز کاملاً به درجه ریسکپذیری و روحیات سرمایهگذاری شما بستگی دارد.
چرا باید در مقطع کنونی بازار سهام با احتیاط گام برداشت؟
لزوم احتیاط در بازار سهام دلایل متعددی دارد. نخستین دلیل آن است که رشد فعلی بازار، وابستگی شدیدی به اخبار مرتبط با توافقات سیاسی دارد. این در حالی است که توافقات مورد بحث، تا این لحظه صرفاً در حد یک یادداشت تفاهم یا توافق موقت بوده و متن رسمی آن از سوی هیچیک از طرفین منتشر نشده است. از این رو، این توافق در حال حاضر قابلیت اتکای بالایی ندارد و هر لحظه احتمال نقض آن از سوی طرفین وجود دارد. در صورت بروز چنین اتفاقی، تمایل سرمایهگذاران برای شناسایی سود و خروج از بازار بهشدت افزایش یافته و میتواند جهت حرکت بازار را به سرعت معکوس نماید.
آیا چالشهای ساختاری اقتصاد، مانع رشد واقعی سودآوری شرکتها میشود؟
نکته دوم این است که حتی با فرض حصول قطعی توافقات، مسائل و چالشهای اقتصادی کشور ما راهحل کوتاهمدتی ندارند. اقتصاد ایران همچنان با معضلاتی نظیر نرخهای بهره بالا، ضعف در زیرساختها، ناترازی انرژی و تحریمها روبهرو است. این بدان معناست که رشد واقعی سودآوری شرکتها از طریق افزایش تولید و بهبود بهرهوری، چندان متصور نیست. علاوه بر این، خسارتهای ناشی از تنشها میتواند به کاهش سطح تولید شرکتها در سال جاری منجر شود. با افزودن افت قدرت خرید مردم به این معادلات، متوجه میشویم که بسیاری از شرکتها با مشکل کاهش تقاضا برای محصولات خود مواجه هستند، زیرا سطح مصرف جامعه به اندازه گذشته نیست.
ورود به بازار سهام در این شرایط به چه کسانی توصیه نمیشود؟
بهطور خلاصه، اگرچه کلیت بازار سهام گران نیست، اما تعداد شرکتهایی که در حال حاضر با قیمتهای بالا و غیرمنطقی معامله میشوند نیز کم نیست. این مسئله نگرانی ورود «سهام بد» در شرایط «بازار خوب» به سبد سرمایهگذاری (پورتفوی) شما را افزایش میدهد. از این رو، دقت در انتخاب سهم بسیار حیاتی است. بر همین اساس، ورود به بازار سهام در مقطع کنونی به افراد ریسکگریز (کسانی که به دنبال سودهای نسبتاً مطمئن هستند) توصیه نمیشود؛ زیرا احتمال توقف یا حتی معکوس شدن روند صعودی در هر لحظه وجود دارد.
آیا اکنون زمان مناسبی برای فروش طلا و خروج از صندوقهای کالایی است؟
در نقطه مقابل، خروج از صندوقهای طلا در مقطع فعلی که قیمت دلار و انس جهانی طلا در کف قیمتی خود قرار دارند، بههیچوجه توصیهپذیر نیست. با نگاه میانمدت و با هدف مدیریت ریسک و ایجاد سپر تورمی (حفظ قدرت خرید پول)، اکنون زمان بسیار مناسبی برای خرید صندوقهای طلا توسط افراد صبور با سطح تحمل ریسک پایین است. در نهایت، داشتن یک ترکیب معقول و متوازن از سهام و طلا، بهینهترین گزینه سرمایهگذاری محسوب میشود. اگرچه ممکن است در کوتاهمدت بازدهی سهام از طلا پیشی بگیرد، اما در ادامه مسیر ممکن است ورق برگردد و صندوقهای طلا مجدداً اوج بگیرند. فراموش نکنید که شما قرار نیست همواره بر روی تمام موجهای بازار سوار باشید؛ گاهی چشمپوشی از بخشی از سودهای کوتاهمدت، لازمهی دستیابی به سودهای مستمر و پایدار با تحمل یک ریسک معقول است. موفق و پرسود باشید.
