بازار نقره در سالهای اخیر همزمان از دو مسیر تحتتأثیر قرار گرفته است: افزایش تقاضای سرمایهگذاری و صنعتی، و محدودیت رشد عرضه.
بازار نقره در سال ۲۰۲۶ برای ششمین سال متوالی با کسری روبهروست؛ درحالیکه کاربردهای این فلز در صنایع الکترونیک، خودروهای برقی، انرژی خورشیدی، مراکز داده و فناوریهای مرتبط با هوش مصنوعی همچنان موضوع توجه بازار است.
دکتر اقبالنیا، مدیرعامل سبدگردان آسمان، در این گفتوگو ضمن معرفی صندوق نقره سبدگردان آسمان با نماد «آرژان»، به بررسی ویژگیهای دوگانۀ نقره بهعنوان فلزی گرانبها و صنعتی، دلایل نوسان و جهش قیمت، عوامل ایجاد کسری ساختاری، چشمانداز بازار نقره و تفاوت سرمایهگذاری فیزیکی با صندوقهای نقره میپردازد.
در ادامه، مشروح این گفتوگوی تحلیلی را میخوانید:
نقره چیست، ریشۀ نام «آرژان» از کجا آمده و چرا این فلز گرانبها چهرهای متفاوت از طلا دارد؟
در این قسمت به بررسی ریشۀ واژهشناختی «آرژان» و تبیین چهره دووجهی نقره به عنوان فلزی گرانبها و صنعتی اشاره میشود.
دکتر اقبالنیا:
«با سلام و احترام خدمت تمامی عزیزان؛ با توجه به اینکه در آستانه پذیرهنویسی صندوق نقره سبدگردان آسمان با نماد «آرژان» قرار داریم، امروز قصد دارم بهصورت مختصر در مورد چشمانداز نقره و مزایا و معایب آن سخن بگویم. اما پیش از هر چیز، آرژان به چه معناست؟ آرژان واژهای با ریشۀ هندواروپایی به معنای نقره است که در زبانهای مختلف، از جمله زبان فارسی، راه یافته و در فارسی به معنای سفید، روشن، درخشان و نقرهای است. نام کشور آرژانتین نیز به معنای «سرزمین نقره» است.
اگر بخواهم در مورد مزایای سرمایهگذاری در نقره توضیح دهم، باید بگویم نقره دو چهرۀ متفاوت دارد. از یکسو مانند طلا بهعنوان یک فلز گرانبها مطرح است و قرنها بهعنوان ذخیره ارزش و پول از آن استفاده شده و از سوی دیگر، نقره یک فلز صنعتی است که در بسیاری از محصولات مدرن بهکار میرود. این چهرۀ دووجهی، نقره را از طلا متمایز کرده است.»
مزایا و معایب سرمایهگذاری در نقره
چگونه واکاوی نقره را به عنوان پناهگاه امن تورمی و تنوعبخشی به سبد در کنار پذیرش ریسک نوسانات بالا واکاوی کنیم؟
دکتر اقبالنیا:
«یکی از مزایای نقره این است که بهعنوان یک پناهگاه امن و ابزاری برای حفظ ارزش در شرایط تورم بالا و بیثباتیهای ژئوپلیتیک مطرح است. سرمایهگذاران معمولاً به سراغ فلزات گرانبها میروند و نقره میتواند با قیمت کمتر، سهولت بیشتری در خریدوفروش برای آنان فراهم کند و ارزش دارایی را حفظ نماید. مزیت دیگر آن، تنوعبخشی به سبد سرمایهگذاری است، زیرا معمولاً رفتار آن با سهام و سایر اوراق بهادار متفاوت است. با این حال، اگر بخواهم صادقانه بگویم، نوسانات نقره معمولاً از طلا بیشتر است؛ زیرا بازار نقره کوچکتر است و حرکات آن -چه در جهت صعود و چه نزول- میتواند شدید باشد. همچنین بحث مصارف صنعتی نقره و تأثیر چرخههای اقتصادی و رکود جهانی نیز بر قیمت آن اثرگذار است.»
مقایسه بازدهی طلا و نقره در افقهای زمانی مختلف
تحلیل آماری عملکرد ششماهه، یکساله و سهساله نقره در مقایسه با طلا و ارزیابی ریسک و بازده چه چیزی را نشان میدهد؟
دکتر اقبالنیا:
«جهت اطلاع شما، نقره در حال حاضر که با هم صحبت میکنیم، در محدوده ۵۷ دلار قرار دارد و در شش ماه اخیر ۲۷ درصد افت قیمت داشته است، درحالیکه طی این مدت طلا تنها ۱۴ درصد افت قیمت را تجربه کرده؛ بنابراین افت نقره در شش ماه اخیر از طلا بیشتر بوده است. از طرفی، نقره در بازه یکساله ۱۰ درصد بازدهی مثبت داشته، درحالیکه بازدهی طلا ۵ درصد منفی بوده است. این مقایسه در افق سهساله جذابتر میشود؛ بهگونهای که در افق سهساله، نقره ۱۴۸ درصد بازدهی داشته، درحالیکه اونس طلا ۱۰۹ درصد بازدهی ثبت کرده است.
همانطور که ملاحظه میکنید، نوسانات و تلاطمهای نقره بسیار بیشتر است؛ چه در صعود و چه در نزول که برای افرادی که قصد تحمل ریسک بیشتری را دارند، میتواند گزینه سرمایهگذاری جذابی باشد.»
کسری عرضه ساختاری؛ قلب تپندۀ بازار نقره
کسری عرضه ششساله متوالی از ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۶ و محدودیتهای ساختاری رشد تولید معادن را چگونه تشریح میکنید؟
دکتر اقبالنیا:
«اما به سراغ اصل مطلب برویم؛ نقره چند سالی است که در کسری ساختاری قرار دارد، یعنی تقاضا از عرضه پیشی گرفته است. سال ۲۰۲۶، ششمین سالی است که نقره بهصورت پیاپی با کسری مواجه شده و جالب است بدانید که این کسری از محل موجودی انبارها تأمین شده است؛ یعنی از سال ۲۰۲۱ که بازار با کسری مواجه شد، هر ساله بخشی از آن از موجودی انبارها تأمین گردیده که این مسیری پایدار برای بلندمدت نیست.
چرا تولید نقره نمیتواند بهسرعت رشد کند؟ بهدلیل آنکه بخش بزرگی از نقره بهعنوان محصول جانبی معادن سرب، روی و مس استخراج میشود؛ یعنی معدنکاران صرفاً بهخاطر افزایش قیمت نقره، معادن جدیدی را راهاندازی نمیکنند و ساخت معادن نیز سالها زمان میبرد. هرچند در سال جاری عرضه نقره رشد داشت و به بالاترین میزان در ده سال اخیر رسید، اما این رشد برای جبران کسریهای مذکور کافی نبوده است. از سوی دیگر، باید توجه داشت که افزایش قیمت نقره باعث شده مصرف آن در صنعت و جواهرات کاهش یابد.»
جایگزینیهای صنعتی و نقش سرمایهگذاری در شمش و سکه
تأثیر قیمت بالا بر کاهش مصرف در پنلهای خورشیدی و همزمان جهش تقاضای شمش و سکه چگونه خواهد بود؟
دکتر اقبالنیا:
«امسال تقاضای نقره در پنلهای خورشیدی حدود ۱۹ درصد کاهش یافته است؛ بدین معنا که وقتی قیمت نقره افزایش یافت و به ۱۲۰ دلار نیز رسید، صنعتگران به فکر جایگزینی نقره با فلزات دیگر در پنلهای خورشیدی افتادند و به همین ترتیب، مصرف آن در صنعت جواهرسازی نیز کاهش پیدا کرد.
اما در مقابل، تقاضای نقره در قالب شمش و سکه امسال حدود ۱۸ درصد رشد داشته است که نشان میدهد بازار در حال حاضر نقره را بیشتر بهعنوان یک ابزار سرمایهگذاری دنبال میکند تا کاربردهای صنعتی.»
کاربردهای صنعتی پیشرفته و رسانایی نقره
برتری رسانایی نقره نسبت به مس و طلا و نقش کلیدی آن در الکترونیک، خودروهای برقی و پزشکی را چگونه تبیین میکنید؟
دکتر اقبالنیا:
«اگر بخواهیم در مورد کاربردهای صنعتی نقره صحبت کنیم، نقره بهترین رسانای الکتریسیته و گرما در میان تمام فلزات است و حتی از مس و طلا نیز رسانایی بالاتری دارد. با این حال، چون قیمت مس ارزانتر است، معمولاً در انتقال برق از مس استفاده میشود و کاربرد مس بیشتر است، اما در مواردی که به کیفیت اتصال بسیار بالا و اتصالات ظریف نیاز باشد، از نقره استفاده میشود. امروزه نقره در صنایع الکترونیک، گوشیها، رایانهها، شبکههای برق، خودروهای برقی و پنلهای خورشیدی بهکار میرود. اینها مواردی هستند که در سالهای اخیر بهعنوان موتور رشد تقاضای نقره مطرح بودهاند و جالب است بدانید که پس از افزایش قیمت اخیر، بخشی از مصرف صنعتی آن کاهش یافت.
همچنین در صنعت پزشکی از نقره استفاده میشود، زیرا خاصیت ضدباکتری دارد و در پانسمان و تجهیزات پزشکی بهکار میرود. علاوه بر این، در صنعت جواهرات، ظروف نقرهای و در نهایت شمش و سکه برای سرمایهگذاری، نقره کاربرد دارد.»
چشمانداز قیمت نقره در سال ۲۰۲۷
چشمانداز قیمتی اونس نقره در افق ۲۰۲۷ چگونه خواهد بود؟
دکتر اقبالنیا:
«اگر بخواهم در مورد چشمانداز و آیندۀ نقره توضیح دهم، با توجه به تحولی که در برقیسازی خودروها وجود دارد و حرکتی که جهان به سمت صنایع الکترونیک، مراکز داده و هوش مصنوعی انجام میدهد، چشمانداز آتی نقره مثبت ارزیابی میشود و بسیاری از تحلیلگران نسبت به قیمت نقره در سال ۲۰۲۷ خوشبین هستند؛ زیرا همانطور که اشاره کردم، بازار همچنان با کسری ساختاری مواجه است.
البته شرایط اقتصاد جهانی و رشد اقتصادی در سال ۲۰۲۷ تعیینکننده خواهد بود، زیرا یکی از ستونهای تقاضای نقره و افزایش قیمت آن در مدت اخیر، پنلهای خورشیدی بود که اکنون تکنولوژی به سمتی رفته که بخشی از آن را با فلزات دیگر جایگزین کردهاند؛ اما اساساً پیشبینی تحلیلگران برای قیمت نقره در سال ۲۰۲۷ در بازۀ ۷۰ تا ۹۰ دلار در هر اونس است؛ یعنی میتواند رشد ۲۳ تا ۵۸ درصدی را نسبت به قیمتهای کنونی تجربه کند.»
مقایسه خرید فیزیکی نقره با صندوقهای بورسی
چالشهای نگهداری فیزیکی با مزایای ساختار شفاف، نقدشوندگی و معافیت از حباب صندوقهای نقره را چگونه مقایسه میکنید؟
دکتر اقبالنیا:
«ما امروزه در شرایطی هستیم که اونس نقره اصلاح قیمتی خوبی داشته و از نظر قیمت جهانی، نقطه مناسبی برای ورود است؛ همچنین در بحث صندوقهای نقره و گواهی شمش نقره که در بورس معامله میشوند، دورههایی با حباب قیمتی همراه بودند که اکنون آن حباب تخلیه شده است. برای سرمایهگذاری در فلز نقره، یک مسیر خرید فیزیکی است که با توجه به قیمت آن، نیازمند تخصیص حجم بالایی از سرمایه است و مشکلات خاص خود را دارد؛ از جمله اختلاف قیمت خرید و فروش بالا، دشواری در تشخیص عیار و همچنین فقدان خریدار در زمان فروش.
علاوه بر اینها، بحث امنیت و نگهداری نقره در ارقام بالا نیز مسئلهساز است. سادهترین راه برای سرمایهگذاری مطمئن در نقره، استفاده از صندوق نقره است که ساختاری کاملاً شفاف دارند. شما میتوانید با مراجعه به تارنمای صندوق، آخرین وضعیت ترکیب داراییها را ملاحظه کنید.
گزارشهای این صندوقها حسابرسی میشود و مراجع مختلف، از سازمان بورس گرفته تا حسابرس و متولی صندوق، تمام اطلاعات را بررسی و رصد میکنند. همچنین با وجود بازارگردانی که روی صندوق انجام میشود، نقدشوندگی بسیار خوبی وجود دارد. موفق و پرسود باشید.»
